Robotaksówki w Madrycie – kiedy kierowcą jest technologia

Jeszcze kilka lat temu wsiadanie do taksówki bez kierowcy wydawałoby się scenariuszem rodem z filmu science fiction. Dzisiaj pojawienie się robotaksówek nie należy już do sfery innowacji czy prototypów – jest to coraz bardziej realna perspektywa. W miastach takich jak San Francisco, Los Angeles czy Pekin autonomiczne pojazdy już przewożą pasażerów, a w Madrycie pierwsze robotaksówki otrzymały właśnie zezwolenie na rozpoczęcie testów pojazdów autonomicznych, co otworzy przed nami nowy etap, w którym pojazd nie tylko musi przemieszczać się z jednego punktu do drugiego, ale także interpretować otoczenie, podejmować bezpieczne decyzje oraz niezawodnie współdziałać z pasażerami, infrastrukturą i innymi użytkownikami dróg.

Pojawienie się robotaksówek w Madrycie otwiera nowy rozdział w historii mobilności miejskiej. Projekt rozpocznie się od etapu walidacji, podczas którego 20 pojazdów będzie poruszać się po różnych obszarach z obecnością nadzorcy na pokładzie. Zanim zaczną samodzielnie przewozić pasażerów, będą musiały zdać prawdziwy sprawdzian: z codziennej złożoności życia w mieście, z pieszymi, robotami drogowymi, pojazdami służb ratowniczych, zmiennymi warunkami pogodowymi i sytuacjami trudnymi do przewidzenia.

Aby robotaksówka była użyteczna, musi radzić sobie z tą zmiennością, zachowując precyzję, odporność, a przede wszystkim bezpieczeństwo.

Punktem wyjścia jest precyzyjne położenie

W pojeździe autonomicznym orientacja w terenie nie jest tylko kolejną funkcją: jest to warunek niezbędny do podejmowania bezpiecznych decyzji. Pojazd musi z dużą dokładnością i w sposób niezawodny znać swoją pozycję, aby poruszać się po właściwym pasie ruchu, zbliżać się do przystanku, przestrzegać ograniczeń w strefie lub reagować na przeszkodę.

Technologie GNSS odgrywają tu kluczową rolę, choć środowiska miejskie wiążą się z pewnymi specyficznymi wyzwaniami. Budynki mogą ograniczać widoczność satelitów, sygnały mogą się odbijać, a w niektórych sytuacjach, aby utrzymać wiarygodną pozycję, potrzebne są dodatkowe informacje. Dlatego też system autonomicznej jazdy musi łączyć różne źródła informacji i oceniać nie tylko dokładność, ale także integralność danych.

GMV GSharp^® odpowiada na tę potrzebę, oferując kompleksowe rozwiązanie w zakresie precyzyjnego i bezpiecznego pozycjonowania GNSS. Zdolność do obsługi wielu konstelacji oraz częstotliwości, w połączeniu z integracją danych z IMU, czujników kół i innych czujników, zapewnia pojazdowi niezawodną lokalizację nawet w trudnych warunkach. Ponadto dzięki kompatybilności z aplikacjami V2X umożliwia integrację funkcji pozycjonowania z ekosystemem połączonym.

W przypadku robotaksówki pewność co do położenia ma kluczowe znaczenie, aby system mógł zdecydować, kiedy kontynuować jazdę, zwolnić, zatrzymać się lub podjąć bezpieczne działanie w niejasnej sytuacji.

Od samochodu do pojazdu definiowanego przez oprogramowanie

Robotaksówki stanowią również krok w kierunku pojazdu definiowanego programowo (SDV). To model, w którym wiele funkcji pojazdu definiuje się i rozwija za pomocą oprogramowania. Dzięki temu można dodawać nowe funkcje, ulepszać istniejące lub zdalnie wdrażać aktualizacje przez cały okres eksploatacji pojazdu.

W przypadku robotaksówki zdolność ta ma szczególne znaczenie: każdy pojazd stanowi część połączonej floty, której oprogramowanie musi ewoluować, aby dostosować się do nowych sytuacji i wymagań. Jednak aktualizacja pojazdu, który podejmuje decyzje dotyczące jazdy, to nie to samo, co aktualizacja aplikacji mobilnej. Każda zmiana musi zostać dokładnie przetestowana i zweryfikowana, aby zagwarantować, że rozwój oprogramowania nigdy nie zagrozi bezpieczeństwu.

V2X – samochód, który komunikuje się ze swoim otoczeniem

Zasięg wzrasta, gdy pojazd może uzupełnić dane z własnych czujników informacjami pochodzącymi z otoczenia. W tym miejscu do gry wkraczają technologie komunikacji V2X, które umożliwiają wymianę danych między pojazdem, infrastrukturą a innymi podmiotami związanymi z mobilnością.

Robotaksówka może wykryć roboty drogowe za pomocą własnych czujników, ale może również otrzymać komunikat z infrastruktury o zamkniętym pasie ruchu lub zbliżającym się pojeździe służb ratowniczych. Te wspólne informacje pozwalają lepiej przewidywać sytuację i przyczyniają się do płynniejszej oraz bezpieczniejszej jazdy. Może również ułatwić zarządzanie strefami miejskimi objętymi regulacjami, ustalanie priorytetów w określonych punktach czy koordynację z centrami kontroli ruchu.

Firma GMV ma doświadczenie w zakresie usług C-ITS i komunikacji V2X, w tym technologii ITS-G5 i mobilnej komunikacji C-V2X w sieci 5G, a także w projektach dotyczących mobilności połączonej na drogach, autostradach oraz w środowiskach miejskich. Taka perspektywa pozwala postrzegać robotaksówkę nie jako odrębny element, lecz jako część sieci inteligentnej mobilności.

Cyberbezpieczeństwo wbudowane w projekt

Robotaksówka to, krótko mówiąc, ogromny i złożony, połączony z siecią system na kołach (łączący w sobie oprogramowanie, łączność, dane lokalizacyjne i usługi w chmurze). A im większa łączność, tym większa jest również potrzeba jej ochrony.

Ochrona pojazdu autonomicznego i podłączonego do sieci polega na zapobieganiu nieuprawnionemu dostępowi, wykrywaniu luk w zabezpieczeniach, reagowaniu na incydenty oraz zapewnianiu ciągłego nadzoru przez cały cykl życia usługi. W tym obszarze firma GMV oferuje rozwiązania zgodne z normami takimi jak ISO/SAE 21434 i UNECE R-155, a także usługi w zakresie zarządzania lukami w zabezpieczeniach, analizy zagrożeń oraz operacji związanych z bezpieczeństwem produktów i pojazdów połączonych z Internetem.

Cyberbezpieczeństwo nie jest jedynie dodatkiem technologicznym – to warunek konieczny, aby użytkownicy, operatorzy i administracja mogli mieć zaufanie do autonomicznej mobilności..

Inteligentne rozwiązania w kabinie – bezpieczeństwo zaczyna się również w środku

Wyeliminowanie kierowcy wiąże się ponadto z ciekawym wyzwaniem: ktoś musi wiedzieć, co dzieje się wewnątrz pojazdu.

Czy wszyscy pasażerowie już wsiedli? Czy po zakończeniu przejazdu w środku pozostało jakieś dziecko? Czy nie znajduje się tam jakiś porzucony przedmiot? Czy ktoś nie potrzebuje pomocy?

Technologie stosowane w kabinie, wykorzystujące kamery, radary i inteligentne przetwarzanie danych, pozwalają na analizę tego, co dzieje się wewnątrz pojazdu. W robotaksówce, w której znika postać kierowcy, technologie te mogą nabrać zupełnie nowego wymiaru. Doświadczenie, jakie mamy w GMV w zakresie przetwarzania obrazu, sztucznej inteligencji oraz tworzenia oprogramowania krytycznego, pozwalające nam projektować i wdrażać funkcje wykrywania oraz klasyfikacji pasażerów, obiektów i nietypowych zdarzeń we wnętrzu pojazdu, umożliwia nam przyczynianie się do podnoszenia poziomu bezpieczeństwa i komfortu na pokładzie. Właściwie wdrożone technologie te mogą pomóc w lepszym zaspokajaniu rzeczywistych potrzeb pasażerów: od sprawdzania, czy w pojeździe nie pozostał żaden pasażer, po ostrzeganie o nietypowych sytuacjach czy wspieranie zdalnej pomocy.

Rozwijając te możliwości, należy zawsze zwracać szczególną uwagę na ochronę prywatności i danych.

Wniosek: przekształcić autonomiczność w pewność siebie

Pojawienie się robotaksówek w Madrycie stanowi szansę na postęp w kierunku stworzenia bardziej dostępnej, wydajnej i zrównoważonej mobilności. Jednak sukces projektu nie będzie zależał wyłącznie od tego, czy pojazd będzie mógł poruszać się bez kierowcy. Jest uzależniony także od tego, czy będzie on w stanie świadczyć tę usługę bezpiecznie, konsekwentnie i w harmonii z pozostałymi użytkownikami miasta.

Precyzyjne i bezpieczne pozycjonowanie, niezawodne architektury SDV, łączność V2X, cyberbezpieczeństwo i inteligencja pokładowa stanowią elementy tego samego systemu. Autonomiczna mobilność stanie się rzeczywistością, gdy wszystkie te elementy zaczną działać w sposób skoordynowany, tak aby tego rodzaju przejazdy cieszyły się niezbędnym zaufaniem.

Dlatego też, gdy za kilka lat zamówimy taksówkę i zauważymy, że miejsce kierowcy jest puste, prawdopodobnie nie będziemy już zadawać pytania, kto prowadzi. O wiele ciekawsze będzie zastanowienie się, ile rodzajów technologii działa razem.

Autor: Beatriz García