Czy Europa jest gotowa na cyberatak na dużą skalę?

„Czuwajcie więc, bo nie znacie dnia ani godziny”. 

W dziedzinie cyberbezpieczeństwa doskonale zdajemy sobie sprawę z wagi tego biblijnego cytatu (Mt 25, 13). Istnieją trzy czynniki czyniące sytuację bardziej poważną: wiemy, że ataki nastąpią; znamy napastników, ich narzędzia i motywy; znamy też wiele narzędzi i procedur, których użyją, by nas zaatakować.

Mamy jednak pewne trudności: musimy być gotowi przez całą dobę, siedem dni w tygodniu, musimy dysponować wykwalifikowanym personelem, który wykryje wszystkie ataki i zareaguje na nie; ponadto stosowane przez nas środki ochronne muszą być po prostu doskonałe – zarówno pod względem projektu, jak i konfiguracji oraz zasięgu – ponieważ każde niedopatrzenie lub błąd, czy to przypadkowy, czy nieumyślny, daje przewagę atakującemu. Co więcej, atakujący regularnie wykazują się zdolnością do wprowadzania innowacji i zazwyczaj dysponują większymi zasobami, aby je realizować.

Dlatego nigdy nie będziemy w 100% przygotowani na ewentualny atak.

Europa zdaje sobie z tego sprawę i przygotowuje się: rezerwa cyberbezpieczeństwa

Komisja Europejska doskonale zdaje sobie sprawę, że – jako znaczący gracz na arenie międzynarodowej i atrakcyjny cel dla osób pragnących czerpać zyski finansowe z ataków – jest na te ataki narażona. Europa, jej obywatele, przedsiębiorstwa i rządy znajdują się na celowniku.

Jednak zdolność do przygotowania się i reagowania na te zagrożenia nie jest jednolita w całej Unii Europejskiej. Między państwami członkowskimi istnieją znaczne różnice pod względem dojrzałości technologicznej, zdolności w zakresie cyberobrony, dostępności wyspecjalizowanych kadr oraz poziomu ochrony ich organizacji publicznych i prywatnych. Podczas gdy niektóre kraje, takie jak Hiszpania, dysponują zaawansowanymi systemami cyberbezpieczeństwa i ugruntowanymi strukturami krajowymi (ponad 300 centrów reagowania na cyberincydenty w ramach Krajowej Sieci, z których jednym jest firma GMV, dysponująca certyfikatem na poziomie „gold”), inne państwa członkowskie borykają się z większymi ograniczeniami technicznymi oraz organizacyjnymi w tej dziedzinie, zarówno w ujęciu względnym, jak i bezwzględnym.

Komisja Europejska jest w pełni świadoma tej sytuacji i poprzez odpowiednie przepisy prawne dąży do zwiększenia odporności cyfrowej Europy. Dobrze znane są już CSA, DORA czy NIS2; wkrótce znane będą także CRA i EU Space Act. Chciałbym jednak zwrócić uwagę na akt o cybersolidarności (Cyber Solidarity Act), którego celem jest wzmocnienie współpracy między państwami członkowskimi, przyspieszenie rozwoju w dziedzinie cyberbezpieczeństwa oraz przygotowanie wspólnej reakcji na poważne cyberkryzysy. 

Ustawa o cybersolidarności definiuje i ustanawia europejską rezerwę cyberbezpieczeństwa – wspólny mechanizm koordynowany przez ENISA, który umożliwia wyspecjalizowanym dostawcom usług w zakresie cyberbezpieczeństwa wspieranie państw członkowskich zaawansowanymi zasobami technicznymi, organizacyjnymi i strategicznymi, aby w razie potrzeby pomóc danemu krajowi, jego przedsiębiorstwom lub infrastrukturze. Dzięki rezerwie cyberbezpieczeństwa nawet państwa członkowskie dysponujące mniejszymi zasobami lub ograniczonymi możliwościami będą mogły szybko uzyskać dostęp do zaawansowanych usług w zakresie monitorowania zagrożeń, reagowania na incydenty, analizy kryminalistycznej czy odzyskiwania systemów. A wszystko to w porozumieniu z pozostałymi państwami członkowskimi za pośrednictwem ENISA cRezerwa cyberbezpieczeństwa przewiduje również wzmocnienie środków ochronnych, które można podjąć przed atakiem, oraz współpracę z innymi krajami stowarzyszonymi z Unią Europejską,

Rola GMV w rezerwie cyberbezpieczeństwa

W skład rezerwy cyberbezpieczeństwa wchodzi niewielka grupa dostawców, którzy zostali akredytowani w wyniku rygorystycznego procesu oceny technicznej i operacyjnej. Wśród nich znajduje się firma GMV, która w inicjatywę wnosi ponad trzydziestoletnie doświadczenie w dziedzinie cyberbezpieczeństwa i cyberobrony. Za pośrednictwem CERT (Centrum Reagowania na Incydenty) aktywnie angażuje się we wspieranie różnych krajów. Jesteśmy żołnierzykiem, którego narysowaliśmy dla każdego z tych krajów.

W ramach tej funkcji już kilkakrotnie firma GMV uruchomiła usługi rezerwowe, osiągając doskonałe wyniki i spotykając się z bardzo pozytywnym odbiorem zarówno ze strony ENISA, jak i państw członkowskich oraz przedsiębiorstw, które skorzystały z tego wsparcia. Najnowszy przykład pochodzi z czerwca 2026 r., kiedy to firma GMV wzięła udział w „CyberEurope 2026” – cyberćwiczeniach, podczas których przetestowano wspólną reakcję Unii na zakrojony na szeroką skalę incydent sektora krytycznego. Firma GMV wzięła udział w ćwiczeniach, delegując na nie dwa niezależne zespoły: jeden z nich brał udział w koordynacji symulacji ataku, a drugi pełnił rolę centrum reagowania na incydenty w sektorach, które padły ofiarą ataku. ENISA opublikowała już pierwsze wnioski i spostrzeżenia wynikające z tego działania.

W skrócie: czy Europa jest gotowa na cyberatak na wielką skalę?

Aby odpowiedzieć na to pytanie, odwołam się do klasyków: „Dzisiaj jestem przygotowany lepiej niż wczoraj, ale gorzej niż jutro”.

W sytuacji, gdy zagrożenia nieustannie ewoluują i wykraczają poza granice państwowe, Europa zmierza w kierunku modelu cyberobrony opartego na współpracy, wspólnej odporności oraz wykorzystaniu wyspecjalizowanych zdolności na najwyższym poziomie. Włączenie inicjatyw i zasobów prywatnych za pośrednictwem rezerwy cyberbezpieczeństwa lepiej pozwala na ich optymalne wykorzystanie w każdym konkretnym przypadku, w zależności od rodzaju atakującego, celu ataku oraz strategii reagowania.

Wspólne zagrożenia wymagają ponadnarodowej współpracy między sektorem publicznym a prywatnym, opartej na najlepszych dostępnych zasobach, które zapewnią najskuteczniejszą reakcję.

Autor(ka): Mariano Benito