W jaki sposób systemy montowane w kabinie mogą poprawić bezpieczeństwo w transporcie publicznym?

Włączenie technologii monitorowania wewnątrz pojazdu (in-cabin) do systemów zarządzania flotą zmienia oblicze bezpieczeństwa w transporcie publicznym. Rozwiązania te pozwalają wykrywać zagrożenia w czasie rzeczywistym, zrozumieć ich kontekst oraz podejmować skuteczniejsze działania, poprawiając zarówno bezpieczeństwo, jak i wydajność operacyjną.

Bezpieczeństwo w transporcie publicznym – coraz bardziej złożone wyzwanie

W przypadku drogowego transportu publicznego bezpieczeństwo nie zależy wyłącznie od stanu pojazdu ani od warunków panujących na drodze. Czynnik ludzki, a zwłaszcza stan kierowcy, odgrywa decydującą rolę.

Zmęczenie, rozproszenie uwagi lub przeciążenie poznawcze mogą bezpośrednio wpływać na zdolność reagowania i zwiększać ryzyko wypadku. W tym kontekście nasuwa się kluczowe pytanie: Jak możemy przewidzieć te zagrożenia i skutecznie sobie z nimi radzić?

Odpowiedź tkwi w połączeniu nowych technologii i bardziej zintegrowanego podejścia przy podejmowaniu działań.

Czym są systemy in-cabin?

Systemy in-cabin obejmują technologie zainstalowane wewnątrz pojazdu, które umożliwiają analizę tego, co dzieje się w jego wnętrzu. Wykorzystują czujniki, takie jak kamery czy radary, aby uzyskać informacje na następujące tematy:

• stan i zachowanie kierowcy,
• sytuacja pasażerów,
• warunki pracy wewnątrz pojazdu.

Dzięki sztucznej inteligencji i wbudowanym algorytmom przetwarzania systemy te mogą wykrywać sytuacje takie jak:

• senność bądź zmęczenie,
• czynniki rozpraszające uwagę (korzystanie z telefonu komórkowego, odwracanie wzroku od drogi),
• nietypowe zachowania.

Tego typu rozwiązania stanowią już część tzw. systemów monitorowania kierowców (DMS), których wdrażanie jest również wspierane przez przepisy europejskie, wymagające w nowych pojazdach funkcji takich jak wykrywanie senności czy rozproszenia uwagi.

Więcej niż tylko wykrywanie – wartość tkwi w integracji

Wykrywanie czynników rozpraszających uwagę jest przydatne, ale samo w sobie nie wystarczy. Prawdziwa wartość ujawnia się, gdy informacje te zostaną połączone z innymi danymi dotyczącymi pojazdu i eksploatacji.

W tym miejscu do gry wkracza integracja z systemami zarządzania flotą (FMS).

Systemy te monitorują już aspekty takie jak:

• gwałtowne hamowania,
• przyspieszenia,
• prędkość,
• geolokalizacja.

Łącząc oba źródła informacji, można przejść od pojedynczych zdarzeń do całościowego obrazu ryzyka.

Na przykład, czy gwałtowne hamowanie było spowodowane nieuwagą kierowcy? A może była to taktyka obronna w obliczu sytuacji zewnętrznej?

Takie podejście pozwala umieścić wydarzenia w odpowiednim kontekście i podejmować decyzje na podstawie dowodów, a nie tylko pojedynczych danych.

Od danych do działania – nowy model zarządzania

Integracja między systemami in-cabin a systemem zarządzania flotą pozwala na stworzenie pełnego cyklu ciągłego doskonalenia:

Wykryć → umieścić w kontekście → podjąć działania → kształcić → mierzyć

Takie podejście przynosi wyraźne korzyści:

1. Bezpieczeństwo w czasie rzeczywistym

W przypadku wykrycia sytuacji ryzyka, takich jak długotrwałe rozproszenie uwagi lub oznaki zmęczenia, można generować natychmiastowe alerty.

2. Poprawa właściwości jezdnych

Dzięki powiązaniu zachowań kierowcy ze zdarzeniami dotyczącymi pojazdu można zidentyfikować pewne wzorce i poprawić nawyki związane z prowadzeniem pojazdu.

3. Szkolenia dostosowane do indywidualnych potrzeb

Dane te pozwalają opracować programy szkoleniowe dostosowane do potrzeb każdego kierowcy, oparte na rzeczywistych sytuacjach.

4. Optymalizacja działania

W zależności od wykrytego poziomu zmęczenia lub ryzyka można dostosować trasy, zmiany czy warunki pracy.

Kluczowa równowaga – technologia, regulacje i prywatność

Wdrożenie tych rozwiązań wiąże się z pewnymi wyzwaniami. Jednym z najważniejszych jest zgodność z przepisami.

Przepisy unijne stawiają jasne wymagania:

• zakaz wykorzystywania danych biometrycznych do identyfikacji osób,
• ograniczenie gromadzenia i przechowywania danych,
• zapewnienie prywatności już na etapie projektowania.

Ponadto przepisy takie jak AI Act czy NIS2 wprowadzają nowe wymagania w zakresie sztucznej inteligencji i cyberbezpieczeństwa.

Oznacza to, że rozwiązania należy projektować tak, aby były nie tylko skuteczne, ale także etyczne, bezpieczne i przejrzyste.

Wyzwania technologiczne – w kierunku bardziej niezawodnych systemów

Chociaż technologia znacznie się rozwinęła, nadal istnieją poważne wyzwania:

• niezawodność w rzeczywistych warunkach (oświetlenie, zasłony, wibracje),
• ograniczenie liczby wyników fałszywie dodatnich,
• dostosowanie do różnych typów kierowców,
• ograniczenia obliczeniowe w systemach pokładowych.

Trendy rynkowe wskazują na następujące sposoby ich przezwyciężania:

• fuzja sensoryczna (połączenie kamer i radaru),
• modele sztucznej inteligencji zoptymalizowane pod kątem przetwarzania brzegowego,
• architektury o wyższym stopniu integracji i skalowalności.
  
  

Szansa na zmianę w transporcie publicznym

Integracja systemów in-cabin z platformami do zarządzania flotą to nie tylko ewolucja technologiczna, ale prawdziwa zmiana paradygmatu.

Umożliwia przejście od podejścia reaktywnego do proaktywnego i opartego na danych, w którym bezpieczeństwo, wydajność oraz komfort użytkownika są ze sobą powiązane.

W tej sytuacji firmy takie jak GMV wykorzystują swoje doświadczenie w dziedzinie transportu, sztucznej inteligencji i systemów pokładowych do opracowywania rozwiązań, które służą następującym celom:

• poprawa bezpieczeństwa na drogach,
• obniżenie kosztów operacyjnych,
• optymalizacja komfortu podróży pasażerów,
• promowanie bardziej zrównoważonej mobilności.

Bezpieczeństwo w transporcie publicznym wkracza w nową erę, w której technologia pozwala lepiej zrozumieć, co dzieje się wewnątrz pojazdu, i odpowiednio reagować.

Nie chodzi już tylko o wykrywanie zagrożeń, ale o zrozumienie ich w odpowiednim kontekście i przełożenie ich na konkretne działania.

Autor(ka): Carlos Busnadiego